Kurumlar Vergisi Yüzde 12,5: 2027'de Üretim Kazancına İndirimli Oran, Şartlar ve Hesaplama
Sanayi sicil belgeli ve fiilen üretim yapan şirketlerin üretim kazancına 2027'den itibaren %12,5 kurumlar vergisi uygulanıyor. Şartlar, Tebliğ örnekleriyle hesaplama, fason, ihracat, asgari kurumlar vergisi ve Aralık 2026 hazırlık listesi.

Kısa Cevap
Kurumlar vergisi yüzde 12,5 oranı, sanayi sicil belgesine sahip olup fiilen üretim yapan kurumların münhasıran üretimden elde ettiği kazançlara ve zirai üretim kazançlarına 2027 ve sonraki dönemlerde uygulanır; 1 Ocak 2027'den itibaren verilecek beyannamelerden başlar (7582 sayılı Kanun, RG 4.6.2026; KV Genel Tebliği Seri No: 26, RG 4.7.2026). 2026 kazancında bu kazançlara %24 uygulanır. Şahıs işletmeleri yararlanamaz; asgari kurumlar vergisi ayrıca kontrol edilmelidir.
Öne Çıkanlar
- Sanayi sicil belgeli ve fiilen üretim yapan kurumların üretim kazancına 2027 ve sonraki dönemlerde %12,5 kurumlar vergisi uygulanır (7582 sayılı Kanun, RG 4.6.2026).
- 2026 kazancında üretim kazancına %24 uygulanır; zirai üretim yapan kurumlar Tarım ve Orman Bakanlığı belgesiyle 2027'de kapsama girer.
- İndirimli matrah, matrahın üretim kazancı ÷ ticari bilanço kârı oranıyla çarpılmasıyla bulunur; üretim toplamda zarar ederse indirim uygulanmaz.
- Kendi ürettiği malın ihracatına ayrıca 5 puan indirim yapılmaz; dışarıdan alınıp ihraç edilen malın kazancına %20 uygulanabilir.
- Şahıs işletmeleri %12,5'ten yararlanamaz; geçmiş yıl zararı yüksek şirketlerde %10 asgari kurumlar vergisi indirimin etkisini sınırlayabilir.
İçindekilerGösterGizle
Aşağıdaki bölümler şartları, hesaplama formülünü, fason üretim ve ihracat gibi özel durumları, asgari kurumlar vergisiyle etkileşimi ve Aralık 2026 bitmeden yapılması gereken hazırlıkları Gelir İdaresi'nin Tebliğ'de verdiği resmî örneklerle anlatır. Örneklerdeki matrah dağılımları Tebliğ'den alınmıştır; vergi tutarları bu dağılımlar üzerinden hesaplanmıştır.
Kurumlar vergisi yüzde 12,5 oranı ne zaman başlıyor, hangi kazançlara uygulanıyor?
Kurumlar vergisi yüzde 12,5 oranı, 2027 takvim yılında elde edilen üretim kazançlarından itibaren uygulanır. Dayanak, 21.5.2026'da kabul edilip 4.6.2026 tarihli ve 33270 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 7582 sayılı Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 8. maddesidir. Bu madde, Kurumlar Vergisi Kanunu'nun (KVK) 32. maddesinin sekizinci fıkrasını yeniden yazmıştır.
Yeni metne göre kurumlar vergisi oranı, sanayi sicil belgesini haiz ve fiilen üretim faaliyetiyle iştigal eden kurumların münhasıran üretim faaliyetlerinden elde ettikleri kazançlarına ve zirai üretim faaliyetiyle iştigal eden kurumların münhasıran bu faaliyetten elde ettikleri kazançlarına %12,5 olarak uygulanır. Aynı fıkra, bu kazançlar için KVK 32/7'deki 5 puanlık ihracat indiriminin ayrıca uygulanmayacağını da açıkça söyler.
Uygulamanın ayrıntıları, 4.7.2026 tarihli ve 33300 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Kurumlar Vergisi Genel Tebliği (Seri No: 26) ile açıklandı. Tebliğ'e göre yeni oran, 1.1.2027 tarihinden itibaren verilmesi gereken beyannamelerden başlamak üzere kurumların 2027 yılı ve izleyen vergilendirme dönemlerinde elde ettikleri kazançlara uygulanır. Kanunun güncel metnine 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu sayfasından ulaşabilirsiniz.
| Kazanç türü | 2026 kazancına uygulanan oran | 2027 ve sonraki kazançlara uygulanan oran | Dayanak |
|---|---|---|---|
| Genel kurum kazancı | %25 | %25 | KVK 32/1 |
| Sanayi sicil belgeli ve fiilen üretim yapan kurumun münhasıran üretim kazancı | %24 (1 puan indirim) | %12,5 | KVK 32/8, Tebliğ Seri No: 26 |
| Zirai üretim yapan kurumun münhasıran zirai üretim kazancı | Genel oran (%25); zirai üretim 2027'de kapsama alındı | %12,5 | KVK 32/8, Tebliğ Seri No: 26 |
| Kendi ürettiği malın ihracatından doğan kazanç | %20 (5 puan ihracat indirimi; 1 puan ayrıca eklenmez) | %12,5 (5 puan ayrıca eklenmez) | KVK 32/7 ve 32/8 |
| Dışarıdan satın alınıp ihraç edilen malın kazancı | %20 | %20 | KVK 32/7 |
Tablodaki oranlar indirimin uygulanacağı kazanç kısmı içindir. Bir şirketin aynı yıl içinde üretim, ticari mal satışı ve ihracattan karma kazancı varsa matrah bu kısımlara bölünür ve her kısma kendi oranı uygulanır; bu bölme işlemi aşağıdaki hesaplama bölümünde adım adım gösterilir.
Özel hesap dönemi kullanan şirketlerde başlangıç tarihi nedir?
Özel hesap dönemine tabi kurumlarda %12,5, 2027 takvim yılında başlayan özel hesap döneminden itibaren uygulanır. Tebliğ'deki örnekte 1 Haziran–31 Mayıs özel hesap dönemini kullanan ve zirai üretim yapan (B) A.Ş., münhasıran zirai üretimden elde ettiği kazanç için 1.6.2027–31.5.2028 dönemi itibarıyla %12,5 uygular.
Bu kurala göre 2026 yılında başlayan özel hesap dönemi, örneğin 1.6.2026–31.5.2027 dönemi, yeni oranın kapsamı dışında kalır. Özel hesap dönemi kullanan imalatçıların geçiş tarihini takvim yılına göre değil, kendi dönem başlangıçlarına göre planlaması gerekir.
Yüzde 12,5 indirimli orandan hangi şirketler yararlanabilir?
İndirimli orandan, kurumlar vergisi mükellefi olan ve iki şartı aynı anda taşıyan şirketler yararlanır: sanayi sicil belgesine sahip olmak ve fiilen üretim yapmak. Bu iki şarttan biri eksikse üretimden kazanç elde edilse bile oran %25 olarak kalır. Şartların ayrıntısı şöyledir:
- Sanayi sicil belgesi: 6948 sayılı Sanayi Sicili Kanunu'na göre Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı'nda tutulan sanayi siciline kayıt ve buna karşılık verilen belge.
- Fiilen üretim: Belgede yazan üretim faaliyetinin şirket tarafından gerçekten, kendi organizasyonu ve riskiyle yürütülmesi.
- Münhasıran üretim kazancı: İndirim yalnızca üretimden doğan kazanca uygulanır; ticari mal satışı, kira veya mevduat faizi gibi gelirler kapsam dışında kalır.
- Zirai üretimde belge: Sanayi sicil belgesi yerine Tarım ve Orman Bakanlığı'ndan alınmış çiftçi kayıt belgesi, gıda işletmesi kayıt belgesi veya işletme onay belgesinden (üretici belgesi) biri ve fiilî zirai üretim aranır.
Düzenlemenin asıl muhatabı limited ve anonim şirketlerdir. Kanun metni "kurumlardan" söz ettiği için gelir vergisi mükellefi olan şahıs işletmeleri ve adi ortaklıklar kapsam dışındadır. Bu ayrım, şahıs olarak üretim yapan işletme sahipleri için önemli bir karar sorusu doğurur; konu aşağıda ayrı bir başlıkta açıklanır.
Zirai üretim yapan şirketler hangi belgeyle yararlanır?
Zirai üretim yapan kurumlar, Tebliğ Seri No: 26'ya göre Tarım ve Orman Bakanlığı'ndan alınmış çiftçi kayıt belgesi, gıda işletmesi kayıt belgesi ve işletme onay belgelerinden (üretici belgesi) herhangi birine sahip olmak ve fiilen üretim faaliyetiyle iştigal etmek şartlarını birlikte sağladığında %12,5'ten yararlanır. Bu kazançlar 2026'da indirim kapsamında değildi; zirai üretim yapan şirketler için oran farkı bu nedenle 12,5 puana ulaşır.
Niğde, Nevşehir veya Aksaray'da tarımsal üretim yapan bir limited şirket için ilk iş, elindeki Bakanlık belgesinin şirket adına ve fiilî üretim konusuna uygun düzenlenip düzenlenmediğini kontrol etmektir. Belge ortak ya da yönetici adına alınmışsa, şirketin kendi adına belge sahibi olup olmadığı 2027 başlamadan netleştirilmelidir.
Sanayi sicil belgesi tek başına yeterli mi, fiilen üretim ne demek?
Hayır; sanayi sicil belgesi gerekli ama yeterli değildir, kazancın şirketin bizzat yürüttüğü üretim faaliyetinden doğması gerekir. 6948 sayılı Kanun'un 1. maddesi sanayi işletmesini, bir maddenin vasfını, şeklini veya terkibini makine, cihaz ya da el emeğiyle değiştirerek devamlı ve seri hâlde imal eden yer olarak tanımlar. Devamlı ve seri tamirat yapan müesseseler, enerji santralleri ile bilişim teknolojisi ve yazılım üreten işletmeler de bu kapsamdadır.
Aynı Kanun'un 2. maddesine göre sanayi işletmeleri üretime başlamadan önce sanayi siciline ön kayıt olmak zorundadır; yeni açılan işletmeler, faaliyete başladıkları tarihten itibaren iki ay içinde Bakanlığın beyannamesini elektronik ortamda gönderir. 4. madde ise beyannamedeki bilgilerde değişiklik olduğunda ya da işletme kapandığında veya yeniden faaliyete geçtiğinde bunun bir ay içinde bildirilmesini ister.
Tebliğ, "fiilen üretim" şartını özellikle fason ilişkilerde açıklar: Üretim faaliyeti esas itibarıyla fason üreticiler aracılığıyla yürütülüyorsa ya da mükellef üretim organizasyonunu ve iş riskini üstlenmeden yalnızca ticari faaliyette bulunuyorsa, bu faaliyetlerden elde edilen kazanç üretim kazancı sayılmaz. Belgesi olduğu hâlde üretimi tamamen dışarıya yaptıran bir şirket bu nedenle indirimli orandan yararlanamaz.
Belgedeki üretim konusu ile fiilî üretim farklıysa ne olur?
İndirimin savunulabilirliği, sanayi sicil kaydındaki üretim konusu ile şirketin fiilen ürettiği ürünlerin örtüşmesine bağlıdır. Tebliğ fason imalatta bile üretimin "sanayi sicil belgesi veya faaliyet ruhsatında yazılı üretim kapsamında" yapılmasını şart koşar. Ürün gamı genişlemiş, yeni bir hat kurulmuş veya kapasite değişmişse 6948 sayılı Kanun'un 4. maddesindeki bir aylık bildirim yükümlülüğü yerine getirilmeli ve kayıt güncellenmelidir.
Sanayi sicil belgesi 2026 sonuna kadar alınmazsa ne olur?
Tebliğ Seri No: 20 ve 26'da, sanayi sicil belgesinin yıl içinde alınması hâlinde kazancın gün sayısına göre bölüneceğine dair açık bir hüküm yer almıyor. Bu belirsizlik, belgeyi 2027 içinde alan bir imalatçının o yılın hangi kazancına indirimi uygulayabileceği konusunda tartışma doğurabilir. Belgesi olmayan veya kaydı güncel olmayan imalatçılar için en güvenli yol, sicil işlemlerini 31 Aralık 2026'dan önce tamamlamaktır.
Şahıs şirketleri yüzde 12,5 kurumlar vergisinden yararlanabilir mi?
Hayır; KVK 32/8 yalnızca kurumlar vergisi mükelleflerine uygulanır ve şahıs işletmesinin üretim kazancı 2027'de de gelir vergisi tarifesiyle vergilendirilir. Sanayi sicil belgesine sahip, makine parkı ve işçisi olan bir şahıs imalatçı bile bu indirimden yararlanamaz; çünkü madde metni yalnızca "kurumların" kazancından söz eder.
2026 yılında ticari kazanç, Gelir Vergisi Genel Tebliği Seri No: 332 ile güncellenen tarifeye göre %15 ile %40 arasında artan oranlarla vergilendirilir; 5.300.000 TL'yi aşan kısım %40 dilimine girer. 2027 dilimleri, yeniden değerleme oranı ilan edildikten sonra açıklanacak; dilimlerin nasıl güncellendiğini yeniden değerleme oranı rehberinde bulabilirsiniz. Kendi kazancınızın 2026 tarifesiyle vergisini gelir vergisi hesaplama aracıyla görebilirsiniz.
Fark büyüktür: 2026 tarifesiyle 3.000.000 TL ticari kazanç için şahıs işletmesinde hesaplanan gelir vergisi 932.500 TL'dir; aynı tutar 2027'de bir limited şirketin üretim kazancı olsaydı kurumlar vergisi 375.000 TL olurdu. Ancak bu karşılaştırma kârın şirkette kaldığı varsayımına dayanır. Kâr dağıtıldığında doğan stopaj ve beyan yükü, devir süreci ve şartları şahıs işletmesini limited şirkete devretme rehberinde rakamlarla anlatılır.
Şirketleşme kararı yalnızca orana bakılarak verilmemelidir. Kâr dağıtım ihtiyacı, Bağ-Kur durumu, muhasebe ve kuruluş maliyeti, sorumluluk yapısı ve ortaklık planı birlikte değerlendirilir. Bu genel karşılaştırmanın 2026 rakamlarıyla yapılmış hâli için şahıs şirketi mi, limited şirket mi yazısına bakabilirsiniz.
Şirketleşmeyi düşünen şahıs imalatçı hangi sırayla hareket etmeli?
Şahıs işletmesini değer artışı vergilendirilmeden bir sermaye şirketine devretmenin dayanağı Gelir Vergisi Kanunu'nun 81. maddesinin 2. bendidir ve bu yol yalnızca kazancını bilanço esasına göre tespit eden işletmelere açıktır. İşletme defteri tutan bir imalatçının önce bilanço esasına geçmesi, ardından devir bilançosunu hazırlaması gerekir. Bu adımlar hazırlık süresi ister ve çoğu zaman yıl sonu kapanışıyla aynı döneme denk gelir.
Devirle kurulan limited şirketin %12,5'ten yararlanabilmesi için sanayi sicil kaydının da yeni şirket adına düzenlenmesi gerekir. Kaydın nasıl aktarılacağı Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı il müdürlüğüyle teyit edilmeli, kuruluş takvimi buna göre planlanmalıdır. Karar sırası pratikte şöyledir: önce rakamlı karşılaştırma, sonra defter esası ve devir bilançosu, en son kuruluş ve sicil işlemleri.
2026 kazançlarına hangi kurumlar vergisi oranı uygulanıyor?
2026 hesap döneminde genel kurumlar vergisi oranı %25'tir; sanayi sicil belgeli ve fiilen üretim yapan kurumların münhasıran üretim kazancına 1 puan indirimle %24 uygulanır. Tebliğ Seri No: 26, yeni düzenleme 2027 ve izleyen dönemlere uygulanacağı için 2026 kazançlarında 1 puanlık indirimin uygulanmasına devam edileceğini açıkça belirtir.
İhracat yapan kurumların münhasıran ihracattan elde ettikleri kazançlara 2026'da da 5 puan indirimli, yani %20 oran uygulanır. Bu indirimden yararlanılan kazanca ayrıca 1 puanlık üretim indirimi eklenmez. 2026 kazancına ilişkin yıllık kurumlar vergisi beyannamesi, KVK 14/5'teki kurala göre hesap döneminin kapandığı ayı izleyen dördüncü ayda, yani Nisan 2027'de verilir.
Bu takvim önemlidir: Nisan 2027'de verilecek beyanname 2026 kazancını gösterdiği için üretim kazancında %24 ile hazırlanır; aynı günlerde 2027'nin ilk geçici vergi dönemi (Ocak–Mart 2027) de Mayıs 2027'de beyan edilmek üzere hesaplanır. İki farklı oranın birkaç hafta arayla hesaplarda yer alması, muhasebe kayıtlarında yıl ayrımının dikkatle yapılmasını gerektirir.
Üretim kazancına uygulanacak indirimli matrah nasıl hesaplanır?
İndirimli oranın uygulanacağı matrah, kurumlar vergisi matrahının, üretim faaliyetinden elde edilen kazancın ticari bilanço kârına oranıyla çarpılmasıyla bulunur. Tebliğ Seri No: 26'daki formül şudur: İndirimli oran uygulanacak matrah = Matrah × (Üretim faaliyetinden elde edilen kazanç ÷ Ticari bilanço kârı). Matrahın kalan kısmına genel oran olan %25 uygulanır.
Formüldeki terimler kısaca şöyledir. Ticari bilanço kârı, şirketin yasal defterlerine göre vergi öncesi dönem kârıdır. Kanunen kabul edilmeyen giderler (KKEG), ticari kârdan düşülmüş olsa da vergi matrahının hesabında kâra geri eklenen giderlerdir. Matrah ise ticari kâra KKEG eklenip geçmiş yıl zararları ile diğer indirim ve istisnalar düşüldükten sonra kalan, vergiye tabi kurum kazancıdır.
Tebliğ bu formülün sınırlarını da çizer. Bu şekilde bulunan tutar ne üretimden elde edilen kazancı ne de safi kurum kazancını aşabilir. Üretim kazancının ticari bilanço kârından fazla olduğu durumda ise safi kurum kazancını aşmamak kaydıyla üretimden elde edilen kazancın tamamına 12,5 puan indirim uygulanabilir. Hesaplama şu sırayla yapılır:
- Dönemin ticari bilanço kârı tespit edilir.
- Bu kârın içindeki üretim faaliyeti kazancı, hasılat ve gider ayrımına göre ayrıca hesaplanır.
- Ticari kâra KKEG eklenir, geçmiş yıl zararları ve diğer indirimler düşülerek matrah bulunur.
- Üretim kazancının ticari bilanço kârına oranı hesaplanır ve matrah bu oranla çarpılır.
- Bulunan kısma %12,5, matrahın kalan kısmına %25 uygulanır; iki tutarın toplamı hesaplanan kurumlar vergisidir.
- Son olarak sonuç, yurt içi asgari kurumlar vergisiyle karşılaştırılır.
Tebliğ'deki resmî örnek adım adım nasıl çözülür?
Tebliğ'in 1 no.lu örneğinde buzdolabı üreterek iç piyasada satan ve sanayi sicil belgesine sahip (F) A.Ş.'nin 2027 sonuçları kullanılır. Şirketin 2.000.000 TL ticari bilanço kârının 1.400.000 TL'si üretimden, 600.000 TL'si indirim kapsamında olmayan diğer faaliyetlerden gelmiştir. Matrahın %70'i indirimli orana, %30'u genel orana tabi olur.
| Kalem | Tutar | Açıklama |
|---|---|---|
| Ticari bilanço kârı | 2.000.000 TL | 1.400.000 TL üretim, 600.000 TL diğer kazanç |
| Kanunen kabul edilmeyen giderler | 500.000 TL | Kâra eklenir |
| Geçmiş yıl zararları | 1.200.000 TL | Matrahtan düşülür |
| Kurumlar vergisi matrahı | 1.300.000 TL | 2.000.000 + 500.000 − 1.200.000 |
| Üretim kazancı oranı | %70 | 1.400.000 ÷ 2.000.000 |
| %12,5 uygulanacak matrah | 910.000 TL | 1.300.000 × %70 |
| %25 uygulanacak matrah | 390.000 TL | 1.300.000 − 910.000 |
| Üretim kısmının vergisi | 113.750 TL | 910.000 × %12,5 |
| Diğer kısmın vergisi | 97.500 TL | 390.000 × %25 |
| Hesaplanan kurumlar vergisi | 211.250 TL | 113.750 + 97.500 |
Aynı matrahın tamamına %25 uygulansaydı vergi 325.000 TL olurdu; indirim bu örnekte 113.750 TL tasarruf sağlar. Aynı rakamlar 2026 kurallarıyla, yani üretim kısmına %24 uygulanarak hesaplansaydı vergi 218.400 + 97.500 = 315.900 TL olurdu. 2027'ye geçişle aynı şirketin vergisi yaklaşık üçte bir oranında azalır.
Birden fazla üretim faaliyeti varsa kâr ve zararlar nasıl birleştirilir?
Birden fazla konuda üretim yapan şirketlerde üretim kazancı, bütün üretim faaliyetlerinin kâr ve zararları toplanarak tek bir bütün olarak hesaplanır. Tebliğ'in 2 no.lu örneğinde (G) A.Ş. tarım makinelerinden 3.800.000 TL kazanç, sağlık ürünlerinden 1.200.000 TL zarar ve diğer üretim faaliyetlerinden 1.800.000 TL zarar elde etmiştir.
- Net üretim kazancı: 3.800.000 − 1.200.000 − 1.800.000 = 800.000 TL.
- Ticari bilanço kârı 2.000.000 TL, KKEG 1.000.000 TL, geçmiş yıl zararı 2.000.000 TL; matrah 1.000.000 TL.
- Üretim oranı: 800.000 ÷ 2.000.000 = %40; %12,5 uygulanacak matrah 400.000 TL, %25 uygulanacak matrah 600.000 TL.
- Hesaplanan vergi: 400.000 × %12,5 = 50.000 TL ile 600.000 × %25 = 150.000 TL toplamı, yani 200.000 TL.
Bu örnek, karlı bir ürün hattının yanında zarar eden hatları olan imalatçıların indirimden beklediği etkinin azalabileceğini gösterir. Ürün hatları bazında kârlılık takibi yapmayan şirketler, 2027'de hangi hattın indirimi ne kadar etkilediğini ancak yıl sonunda görebilir.
Üretim faaliyetleri toplamda zarar ederse indirim uygulanır mı?
Hayır; üretim faaliyetlerinin toplam sonucu zarar ise, şirketin ticari bilanço kârı veya safi kurum kazancı olsa bile 12,5 puanlık indirim uygulanmaz. Tebliğ bu kuralı açıkça yazar. Örneğin kârın tamamı kira veya ticari mal satışından geliyor, üretim ise toplamda zarar ediyorsa, matrahın tamamına %25 uygulanır.
Ticari mal satışı, kira, faiz ve kur farkı geliri olan imalatçı kazancı nasıl ayırır?
Üretim dışındaki gelirler indirimli orandan yararlanamadığı için hasılat ve giderlerin üretim ile diğer faaliyetler arasında ayrı izlenmesi, ortak giderlerin de makul bir dağıtım anahtarıyla bölünmesi gerekir. Bu kuralların ayrıntısı, 1 puanlık indirim döneminde yayımlanan ve 14.5.2022 tarihli, 31835 sayılı Resmî Gazete'deki Kurumlar Vergisi Genel Tebliği Seri No: 20 ile açıklanmıştır; Tebliğ Seri No: 26 aynı bölümleri 12,5 puana uyarlamıştır.
Kur farkı ve vade farkı konusunda ölçüt tahsilat anıdır. Üretilen malın satışından doğan alacağa isabet eden kur farkı ve faiz, tahsilata kadar oluştuğu sürece üretim kazancına dahil edilir. Tahsilattan sonra oluşan kur farkları, mevduat faizi ve benzeri finansal gelirler ise üretim kazancı sayılmaz.
| Gelir türü | Üretim kazancına dahil mi? | Uygulanacak oran (2027) |
|---|---|---|
| Kendi ürettiği malın yurt içi satış kazancı | Evet | %12,5 |
| Kendi ürettiği malın ihracat kazancı | Evet | %12,5 (5 puan ayrıca uygulanmaz) |
| Satış alacağına tahsilata kadar isabet eden kur farkı ve vade farkı | Evet | %12,5 |
| Dışarıdan alınıp aynen yurt içinde satılan ticari mal kazancı | Hayır | %25 |
| Dışarıdan alınıp ihraç edilen ticari mal kazancı | Hayır | %20 (ihracat indirimi) |
| Tahsilattan sonra oluşan kur farkı ve mevduat faizi | Hayır | %25 |
| Kira geliri | Hayır | %25 |
Tablo, Tebliğ'deki ayrımların özetidir; her kalemin sınıflandırması şirketin sözleşmelerine ve kayıt düzenine göre ayrıca kontrol edilmelidir. Özellikle hem kendi ürettiği hem de dışarıdan aldığı ürünleri aynı faturada satan şirketlerde, fatura kalemlerinin stok kartı düzeyinde "mamul" ve "ticari mal" olarak ayrılması, yıl sonundaki hesabın sağlam olmasını sağlar.
Dağıtım anahtarı nasıl seçilir ve belgelenir?
Dağıtım anahtarı, üretim ve diğer faaliyetlerin ortak kullandığı giderleri (yönetim personeli, kira, enerji, finansman gideri gibi) iki faaliyet arasında bölmek için kullanılan ölçüdür. Tebliğ belirli bir anahtar dayatmaz, "uygun" bir dağıtım anahtarı ister. Uygulamada hasılat oranı, kullanılan alan, çalışan sayısı veya makine saati gibi ölçüler, giderin niteliğine göre seçilebilir.
Seçilen anahtarın yazılı bir iç yazıyla belgelenmesi, her gider grubuna neden o ölçünün kullanıldığının açıklanması ve yıllar arasında tutarlı uygulanması gerekir. Bir vergi incelemesinde sorgulanabilecek temel nokta, ortak giderlerin üretime az, ticari faaliyete fazla yüklenerek üretim kazancının olduğundan büyük gösterilip gösterilmediğidir.
Fason üretim yaptıran firma yüzde 12,5'ten yararlanabilir mi?
Evet; üretimin bazı safhalarını fasona veren firma, Tebliğ'deki şartları birlikte sağlarsa bu ürünlerin satışından elde ettiği kazanç için %12,5'ten yararlanabilir. Fason üretim, malın üretim sürecindeki bir veya birkaç işlemin, hammaddesi işi yaptıran tarafından verilerek başka bir işletmeye ücret karşılığında yaptırılmasıdır. Tebliğ Seri No: 26'nın 32.1.2.6.1 bölümüne göre fason olarak yaptırılan üretimin kazancı, şu şartlar sağlandığında üretim kazancı sayılır:
- Fason imalatın yalnızca sanayi sicil belgesi veya faaliyet ruhsatında yazılı üretim kapsamında yaptırılması,
- İmalatın fason imalattan çok işletmenin kendi imalatından oluşması,
- İndirimden yararlanacak kazanç tutarının fiilî kapasite kullanımıyla sınırlı olması,
- İş riskinin ve organizasyonunun mükellef tarafından üstlenilmesi,
- Ham madde ve yardımcı maddelerin mükellef tarafından temin edilmesi.
Tebliğ'in örneğinde mobilya imalatı yapan ve sanayi sicil belgesine sahip (A) A.Ş., ürettiği mobilyaların bazı parçalarının kesim ve boyama işlemlerini fason olarak yaptırır. Üretim planlaması, ham madde temini, kalite kontrolü ve üretim faaliyetinin kendisi şirkette kaldığı için bu ürünlerin satış kazancı üretim faaliyetinden elde edilen kazanç sayılır. Bu örnek, mobilya sektöründe parça işçiliğini dışarıya veren üreticilerin durumunu doğrudan anlatır.
Tersi durumda indirim kaybedilir. Üretimin esas itibarıyla fasoncular aracılığıyla yürütülmesi veya şirketin üretim organizasyonunu ve riskini üstlenmeden yalnızca ticari faaliyette bulunması hâlinde, bu faaliyetten elde edilen kazanç üretim kazancı olarak değerlendirilmez. Tebliğ "kendi imalatından oluşma" ölçüsünü yüzde olarak tanımlamadığı için oranın şirketin üretim kayıtlarıyla ikna edici biçimde gösterilmesi gerekir.
Fason iş yapan taraf için durum ne?
Tebliğ Seri No: 26, fason işi yaptıran tarafı ayrıntılı açıklar; fasoncu kurumun kendi kazancının hangi şartla %12,5'e tabi olacağını ise ayrıca düzenlemez. Fasoncu kurumun kendi sanayi sicil belgesi varsa ve işi kendi tesisinde fiilî üretim olarak yapıyorsa durumu genel şartlara göre değerlendirilir; ancak bu konuda yayımlanmış özel bir açıklama görülmemiştir.
Belirsizlik taşıyan durumlarda Gelir İdaresi'nden özelge istenebilir. Özelge, mükellefin kendi somut durumu için idarenin yazılı görüşüdür ve özellikle büyük tutarlı fason sözleşmelerinde karar öncesinde başvurulabilecek bir yoldur.
Fason ilişkisini belgelemek için hangi kayıtlar tutulmalı?
Fason şartlarının her biri belgeyle gösterilebilmelidir. Ham maddenin firmaca temin edildiğini gösteren alış faturaları ve fasoncuya sevk irsaliyeleri, fason hizmet faturaları, üretim planları, kalite kontrol kayıtları ve kendi tesisindeki üretim miktarları bu kanıtların başında gelir. Yazılı bir fason sözleşmesinde işin kapsamı, ham maddenin mülkiyeti ve fire sorumluluğunun açıkça düzenlenmesi de ilerideki bir incelemede işi kolaylaştırır.
İhracat yapan imalatçıya %12,5 ve 5 puan ihracat indirimi birlikte uygulanır mı?
Hayır; sanayi sicil belgeli imalatçının kendi ürettiği malın hem yurt içi hem yurt dışı satış kazancına %12,5 uygulanır ve bu kazancın ihracata isabet eden kısmına ayrıca 5 puan indirim yapılmaz. Tebliğ bunu "ikinci defa indirime yol açacak şekilde" indirim uygulanamayacağı ifadesiyle açıklar. Dolayısıyla kendi ürününü ihraç eden bir imalatçı için oran %7,5'e inmez, %12,5'te kalır.
Dışarıdan satın alınıp ihraç edilen mallar için tablo farklıdır. Şirketin üretmediği, yurt içinden veya başka bir üreticiden satın alarak yurt dışına sattığı malların kazancı üretim kazancı sayılmaz; bu kazanca KVK 32/7'deki 5 puanlık ihracat indirimiyle %20 uygulanabilir. Aynı yıl içinde üç farklı oranın birlikte kullanılması bu nedenle mümkündür.
Tebliğ'in ilk ihracat örneğinde sanayi sicil belgeli ve çanta üreten (H) A.Ş., 2027'de ürettiği çantaların yurt içi satışından 400.000 TL, ihracatından 600.000 TL olmak üzere toplam 1.000.000 TL kazanç elde eder. Ticari bilanço kârı ve safi kurum kazancı da 1.000.000 TL olduğu için kazancın tamamına %12,5 uygulanır; hesaplanan vergi 125.000 TL'dir. İhracata isabet eden 600.000 TL'ye ayrıca 5 puan indirim yapılmaz.
İkinci örnekte ısıtma sistemleri üreten (I) A.Ş.'nin ticari bilanço kârı 3.000.000 TL'dir; bunun 900.000 TL'si yurt içi satıştan, 1.500.000 TL'si ihraç edilen kendi ürünlerinden, 600.000 TL'si indirim kapsamı dışındaki faaliyetlerden gelir. Matrah 2.000.000 TL'dir. Üretim kazancı oranı 2.400.000 ÷ 3.000.000 = %80 olduğundan 1.600.000 TL'ye %12,5, kalan 400.000 TL'ye %25 uygulanır; vergi 200.000 + 100.000 = 300.000 TL olur.
Üretim, ticari mal ihracatı ve diğer kazanç aynı yılda olursa hesap nasıl yapılır?
Tebliğ'in 3 no.lu örneği karma oranın en açık gösterimidir. Sanayi sicil belgeli (İ) A.Ş. inşaat makineleri ve hırdavat üretip satarken, başka bir şirketten satın aldığı beyaz eşyaları da ihraç eder. Ticari bilanço kârı 2.000.000 TL, KKEG 500.000 TL, geçmiş yıl zararı 1.200.000 TL ve matrah 1.300.000 TL'dir. İnşaat makinelerinden 800.000 TL kazanç, hırdavat ihracatından 400.000 TL zarar doğduğu için üretim faaliyetleri toplamda 400.000 TL kârla kapanır.
| Matrah kısmı | Hesap | Matrah | Oran | Vergi |
|---|---|---|---|---|
| Üretim kazancına isabet eden kısım | 1.300.000 × (400.000 ÷ 2.000.000) = %20 | 260.000 TL | %12,5 | 32.500 TL |
| Satın alınan beyaz eşya ihracatına isabet eden kısım | 1.300.000 × (1.000.000 ÷ 2.000.000) = %50 | 650.000 TL | %20 | 130.000 TL |
| Kalan kısım | 1.300.000 − 260.000 − 650.000 | 390.000 TL | %25 | 97.500 TL |
| Toplam | — | 1.300.000 TL | — | 260.000 TL |
Tabloda matrah dağılımı Tebliğ'deki örnekten, vergi tutarları bu dağılım üzerinden hesaplanmıştır. Tebliğ ayrıca, üretim ve ihracat kazançlarının toplamı ticari bilanço kârından büyük olduğunda indirimli oran uygulanacak kazancın safi kurum kazancını aşamayacağını hatırlatır.
Aracılı ihracatta imalatçı hangi oranı kullanır?
KVK 32/7, aracılı ihracat sözleşmesine dayanarak dış ticaret sermaye şirketleri veya sektörel dış ticaret şirketleri üzerinden ihracat yapan imalatçı veya tedarikçi kurumların bu kazançlarına da 5 puan indirim uygulanacağını söyler. Ancak sanayi sicil belgeli imalatçının kendi ürettiği mal söz konusuysa, ürün ister doğrudan ister aracı üzerinden ihraç edilsin, kazanç zaten %12,5 kapsamındadır ve 5 puan ayrıca eklenmez. %20 seçeneği, kendi üretimi olmayan malı ihracata tedarik eden şirketler için anlamlıdır.
Asgari kurumlar vergisi yüzde 12,5 avantajını ortadan kaldırır mı?
Çoğu durumda kaldırmaz, çünkü KVK 32/C'nin üçüncü fıkrası, indirimli oran uygulaması nedeniyle alınmayan vergiyi asgari vergiden düşer; ancak geçmiş yıl zararı yüksek şirketlerde asgari vergi yine de devreye girebilir. Yurt içi asgari kurumlar vergisi, 28.7.2024 tarihli 7524 sayılı Kanunla KVK'ya eklenen 32/C maddesine göre hesaplanan kurumlar vergisinin, indirim ve istisnalar düşülmeden önceki kurum kazancının %10'undan az olamayacağını öngören kuraldır.
Maddenin altıncı fıkrası, "indirim ve istisnalar düşülmeden önceki kurum kazancı"nı ticari bilanço kârına KKEG eklenerek bulunan tutar olarak tanımlar. Bu tabandan geçmiş yıl zararları düşülmez. Üçüncü fıkra ise 32. maddenin altıncı, yedinci ve sekizinci fıkraları uyarınca indirimli oran nedeniyle alınmayan vergi ile, 32/C yürürlüğe girmeden önce alınmış teşvik belgelerindeki yatırıma katkı tutarları nedeniyle alınmayan verginin asgari vergiden indirileceğini söyler. Dördüncü fıkraya göre bu hesap geçici vergi dönemlerinde de yapılır.
Hesap şu sırayla ilerler: önce normal kurumlar vergisi bulunur; sonra ticari kâr ile KKEG toplamının %10'u hesaplanır; bu tutardan, üretim kazancına %25 yerine %12,5 uygulandığı için alınmayan vergi düşülür; ödenecek vergi, normal vergi ile bu şekilde bulunan asgari vergiden büyük olanıdır. Aşağıdaki tabloda iki senaryo yan yana gösterilir.
| Kalem | Senaryo A: Tebliğ'in 1 no.lu örneği | Senaryo B: Geçmiş yıl zararı yüksek şirket |
|---|---|---|
| Ticari bilanço kârı | 2.000.000 TL (%70'i üretimden) | 2.000.000 TL (tamamı üretimden) |
| KKEG | 500.000 TL | 0 TL |
| Geçmiş yıl zararı | 1.200.000 TL | 1.500.000 TL |
| Matrah | 1.300.000 TL | 500.000 TL |
| Normal hesaplanan kurumlar vergisi | 211.250 TL | 62.500 TL (500.000 × %12,5) |
| Asgari vergi tabanı: (ticari kâr + KKEG) × %10 | 250.000 TL | 200.000 TL |
| İndirimli oran nedeniyle alınmayan vergi | 113.750 TL (910.000 × 12,5 puan) | 62.500 TL (500.000 × 12,5 puan) |
| Asgari kurumlar vergisi | 136.250 TL | 137.500 TL |
| Ödenecek vergi (büyük olan) | 211.250 TL | 137.500 TL |
Senaryo A'da normal vergi asgari vergiden yüksek olduğu için indirim tam olarak yararlanılır. Senaryo B'de ise matrah düşük olduğu hâlde asgari vergi devreye girer ve şirket 62.500 TL yerine 137.500 TL öder. Bu hesaplar Kanun metnine göre yapılmış örneklerdir; kendi şirketinizin rakamlarıyla aynı simülasyonu mali müşavirinizle birlikte yapmanız, hangi senaryonun size uyduğunu netleştirir.
Geçmiş yıl zararı yüksek şirketlerde asgari vergi neden öne çıkar?
Asgari vergi tabanı geçmiş yıl zararlarını dikkate almadığı için, zarar mahsubuyla matrahını düşüren şirkette normal vergi küçülürken asgari vergi tabanı aynı kalır. Üretim indirimi ise yalnızca matrahın üretim kısmına isabet eden vergiyi azaltır. Önceki yıllarda zarar biriktirmiş ve 2027'de kâra geçmeyi bekleyen imalatçıların, indirimin etkisini asgari vergi hesabı yapmadan bütçelerine yazmaması gerekir.
Yeni kurulan şirketlerde asgari kurumlar vergisi uygulanır mı?
KVK 32/C'nin beşinci fıkrasına göre ilk defa faaliyete başlayan kurumlar hakkında, faaliyete başlanılan hesap döneminden itibaren üç hesap dönemi boyunca asgari kurumlar vergisi hükümleri uygulanmaz. Bir şahıs işletmesinin devriyle kurulan limited şirketin bu kapsamda "ilk defa faaliyete başlayan kurum" sayılıp sayılmayacağı ise resmî bir açıklamayla netleşmiş değildir. Devir planlayan imalatçılar bu noktayı ayrıca değerlendirmelidir.
Yatırım teşvik belgesi olan imalatçıda %12,5 ve indirimli kurumlar vergisi birlikte nasıl uygulanır?
İkisi birlikte uygulanabilir; önce üretim kazancı için 12,5 puanlık indirim yapılır, ardından yatırım teşvik belgesindeki vergi indirim oranı bu indirilmiş orana uygulanır. Tebliğ Seri No: 26, KVK 32/A uygulamasını anlatan 32.1.2.11 bölümündeki "1 veya 5 puanlık" ifadesini "12,5 veya 5 puanlık" olarak değiştirerek bu sırayı korumuştur. İndirimli kurumlar vergisi, yatırım teşvik belgesi kapsamındaki yatırımdan elde edilen kazanca, yatırıma katkı tutarına ulaşılıncaya kadar düşük oran uygulanmasıdır.
Örneğin belgede vergi indirim oranı varsayımsal olarak %50 ise, belge kapsamındaki yatırımdan elde edilen ve aynı zamanda üretim kazancı olan tutara %12,5'in yarısı, yani %6,25 uygulanır. Gerçek oran, belgenin düzenlendiği karara, bölgeye ve yatırım türüne göre değişir; bu nedenle örnek yalnızca hesap sırasını göstermek içindir.
Asgari vergi açısından da bir ayrıntı vardır: 32/C'nin üçüncü fıkrası, yalnızca bu madde yürürlüğe girmeden önce alınmış teşvik belgelerindeki yatırıma katkı tutarları nedeniyle alınmayan vergiyi asgari vergiden düşer. Belgenin tarihi, asgari vergi simülasyonunun sonucunu doğrudan etkiler. Teşvik belgesinin işleyişi için yatırım teşvik belgesi rehberine, belge başvurusu ve tamamlama vizesi süreçleri için yatırım teşvik danışmanlığı sayfasına bakabilirsiniz.
Halka açık imalatçıda kurumlar vergisi oranı %10,5'e mi düşer?
Evet; payları Borsa İstanbul Pay Piyasasında ilk kez en az %20 oranında halka arz edilen imalatçıda, KVK 32/6'daki 2 puanlık halka arz indirimi önce uygulanır, üretim kazancına bunun üzerine 12,5 puan indirim yapılır ve oran %10,5 olur. Bu sıralama, yedinci ve sekizinci fıkralardaki indirimli oranların diğer indirimler uygulandıktan sonraki oran üzerine uygulanacağını söyleyen KVK 32/9'dan gelir.
Tebliğ'deki örnekte payları 10.2.2025'te halka arz edilen ve inşaat makineleri üreten (N) A.Ş., 2025–2029 hesap dönemlerinde %23 genel oran kullanır. 2027'de ticari bilanço kârı 2.000.000 TL, üretim kazancı 1.400.000 TL, KKEG 500.000 TL, geçmiş yıl zararı 2.000.000 TL ve matrah 500.000 TL'dir. Matrahın %70'i olan 350.000 TL'ye %10,5, kalan 150.000 TL'ye %23 uygulanır; vergi 36.750 + 34.500 = 71.250 TL olur.
Burada dikkat çeken bir ifade farkı vardır: Kanun oranın üretim kazancına "%12,5 olarak" uygulanacağını, Tebliğ ise oranın "12,5 puan indirimli" uygulanacağını söyler. Halka arz indirimi olmayan şirketlerde iki ifade aynı sonucu verir (%25 − 12,5 = %12,5). Halka arz edilmiş şirkette ise Tebliğ'in yaklaşımıyla oran %10,5'e iner; halka arz planlayan imalatçılar için bu fark hesaba katılmalıdır.
Geçici vergide %12,5 hangi dönemden itibaren uygulanır?
KVK 32/2'ye göre geçici vergi cari dönemin kurumlar vergisi oranıyla ödendiği için, üretim kazancına %12,5'in 2027'nin ilk geçici vergi döneminden (Ocak–Mart 2027) itibaren uygulanması beklenir. Tebliğ Seri No: 26 geçici vergiyi ayrıca düzenlemediğinden bu sonuç, Kanun'un geçici vergiyi "câri dönemin kurumlar vergisi oranında" ödetmesinden çıkarılan bir yorumdur. Geçici vergi, yıllık kurumlar vergisine mahsup edilmek üzere yıl içinde üçer aylık kazançlar üzerinden peşin ödenen vergidir.
KVK 32/2, geçici verginin Gelir Vergisi Kanunu'ndaki esaslara göre ödeneceğini söyler. Gelir Vergisi Kanunu'nun mükerrer 120. maddesine göre geçici vergi, üç aylık dönemi izleyen ikinci ayın 14'üncü günü akşamına kadar beyan edilir ve 17'nci günü akşamına kadar ödenir. Asgari kurumlar vergisi kontrolü de KVK 32/C'nin dördüncü fıkrası gereği her geçici vergi döneminde yapılır.
| 2027 geçici vergi dönemi | Kapsadığı aylar | Beyan ayı (14'üne kadar) | Ödeme ayı (17'sine kadar) |
|---|---|---|---|
| 1. dönem | Ocak–Mart 2027 | Mayıs 2027 | Mayıs 2027 |
| 2. dönem | Nisan–Haziran 2027 | Ağustos 2027 | Ağustos 2027 |
| 3. dönem | Temmuz–Eylül 2027 | Kasım 2027 | Kasım 2027 |
Tablodaki aylar kanundaki genel kurala göre belirlenmiştir. Son gün hafta sonuna veya resmî tatile denk gelirse süre izleyen ilk iş gününe uzar; Gelir İdaresi'nin süre uzatması veya resmî tatil düzenlemesi olursa güncel tarihler vergi takvimi rehberinden takip edilmelidir. Pratik açıdan önemli olan, ilk geçici vergi beyannamesi hazırlanırken üretim ve diğer kazanç ayrımının ocak ayından itibaren muhasebede hazır olmasıdır.
Geçici vergide üretim kazancı ayrımı yapılmazsa ne olur?
Geçici vergi döneminde üretim kazancı ayrıca hesaplanmazsa matrahın tamamına %25 uygulanarak fazla vergi ödenir; fazla ödenen tutar yıllık beyannamede mahsup edilse de yıl içinde nakit akışı gereksiz yere daralır. Tersine, ayrım dayanaksız yapılırsa eksik ödenen geçici vergi için Kanun'daki eksik beyan sonuçlarıyla karşılaşılabilir. Bu nedenle dağıtım anahtarı ve hesap ayrımı, yıllık beyannameyi beklemeden ilk çeyrekten itibaren uygulanmalıdır.
Yazılım şirketleri yüzde 12,5 kurumlar vergisinden yararlanabilir mi?
Sanayi sicil belgesine sahip olan ve münhasıran bu belge kapsamında yazılım, bilişim ve benzeri üretim yapan kurumlar, bu üretimden doğan kazanç için %12,5'ten yararlanabilir. Tebliğ Seri No: 26 bu imkânı 32.1.2.6 bölümünde açıkça yazar. 6948 sayılı Sanayi Sicili Kanunu'nun 1. maddesi de bilişim teknolojisi ve yazılım üreten işletmeleri sanayi işletmesi kapsamında sayar.
Belirleyici olan, gelirin "yazılım üretimi" niteliği taşımasıdır. Başka firmaların yazılımlarının lisans satışı, donanım ticareti veya yalnızca kurulum ve destek hizmeti gibi gelirler, sanayi sicil kaydı olsa bile üretim kazancı sayılmayabilir; bu gelirlerin de ayrı izlenmesi gerekir.
Teknoloji geliştirme bölgelerindeki kazanç istisnası ve Ar-Ge indirimi gibi düzenlemeler ayrı rejimlerdir. Aynı kazanç için birden fazla avantajın birlikte nasıl uygulanacağı, istisna kapsamındaki kazancın zaten vergi dışında kalması nedeniyle ayrıca değerlendirilmelidir. Bu destekler için Ar-Ge ve TÜBİTAK destekleri sayfasına bakabilirsiniz.
Kayseri ve çevre illerdeki imalatçılar için yüzde 12,5 ne ifade ediyor?
Kayseri'de sanayi sicil belgesiyle fiilen üretim yapan limited ve anonim şirketler, 2027'den itibaren üretim kazançlarında vergi oranının yarıya indiği bir döneme giriyor. Kayseri Organize Sanayi Bölgesi'nin kendi sitesinde bölgede 1.179 fabrika ve 70 bin çalışan bulunduğu bilgisi yer alıyor. Kayseri Sanayi Odası'nın 30.09.2026 tarihli, TÜİK verisine dayanan duyurusuna göre ilin 2026'nın ilk sekiz ayındaki ihracatı yaklaşık 2,63 milyar dolar oldu.
İlin imalat yapısında mobilya, metal ve makine, tekstil ve gıda öne çıkar. Bu tür sektörlerde fason işçilik, ihracat ve ticari mal satışı aynı şirket içinde birlikte yürütülebilir; böyle bir yapıda indirimin hesabı yukarıdaki ayrımlara doğrudan bağlıdır. Sektöre özgü muhasebe konuları için metal ve makine imalatı, tekstil ve hazır giyim ve gıda sektörü sayfalarına bakabilirsiniz.
Sanayi sicil kaydı il bazında değil, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı'nın sistemi üzerinden yapılır; 6948 sayılı Kanun beyannamenin elektronik ortamda gönderilmesini öngörür. Kayseri OSB'deki üreticiler için kayıt ve muhasebe ayrımının nasıl kurulacağı konusunda Kayseri OSB mali müşavir sayfası yerel bağlamı özetler.
Yozgat, Sivas, Nevşehir, Niğde, Aksaray ve Kırşehir'deki işletmeler de aynı kurallara tabidir. Bu illerdeki imalatçılar şirket işlemleri için kendi ticaret sicil müdürlüklerine başvurur; sanayi sicil kaydı ise yine Bakanlığın sistemi üzerinden yürür. Zirai üretim yapan şirketlerde belgeyi veren kurumun Tarım ve Orman Bakanlığı olduğu unutulmamalıdır.
Kayseri'deki şahıs imalatçılar için şirketleşme sorusu neden gündemde?
Kayseri Sanayi Odası'nın Mart 2026 tarihli seçilmiş istatistiklerine göre ilde 2025'te 1.601 şirket, 18 kooperatif ve 313 gerçek kişi tacir kaydı yapıldı. Şahıs işletmesi olarak üretim yapan atölyeler 2027'de %12,5'ten yararlanamayacağı için, kâr düzeyi yüksek olanlarda şirketleşme sorusu daha fazla önem kazanıyor. Bu kararın vergi dışı yönleri de olduğundan, rakamları kendi işletmenize göre çalışmadan karar vermemek gerekir.
Bir mobilya üreticisinde %12,5 hesabı örnekle nasıl yapılır?
Üretim, fason, ticari mal satışı ve finansal gelirin bir arada olduğu bir mobilya üreticisinde hesap, kazancın önce kaynaklarına ayrılmasıyla başlar. Aşağıdaki örnek Tebliğ'deki yöntemle hazırlanmış varsayımsal bir hesaptır; rakamlar gerçek bir şirkete ait değildir.
Kayseri'de sanayi sicil belgesiyle mobilya üreten (M) Ltd. Şti., gövde parçalarının kesim ve boyamasını fasona verir; ham maddeyi kendisi alır, üretim planlaması ve kalite kontrolü şirkettedir. 2027'de ticari bilanço kârı 4.000.000 TL'dir. Bunun 3.000.000 TL'si kendi ürettiği mobilyaların yurt içi satışından ve ihracatından, 600.000 TL'si dışarıdan alıp aynen sattığı yatak ve aksesuarlardan, 400.000 TL'si tahsilattan sonra oluşan kur farkı ve mevduat faizinden gelir. KKEG 200.000 TL'dir, geçmiş yıl zararı yoktur.
| Adım | Hesap | Sonuç |
|---|---|---|
| Matrah | 4.000.000 + 200.000 | 4.200.000 TL |
| Üretim kazancı oranı | 3.000.000 ÷ 4.000.000 | %75 |
| %12,5 uygulanacak matrah | 4.200.000 × %75 | 3.150.000 TL |
| %25 uygulanacak matrah | 4.200.000 − 3.150.000 | 1.050.000 TL |
| Hesaplanan kurumlar vergisi | (3.150.000 × %12,5) + (1.050.000 × %25) | 393.750 + 262.500 = 656.250 TL |
| Asgari vergi kontrolü | (4.000.000 + 200.000) × %10 − 393.750 | 26.250 TL (normal vergiden düşük) |
| Aynı rakamlarla 2026 kuralı | (3.150.000 × %24) + 262.500 | 1.018.500 TL |
Örnekte ödenecek vergi 656.250 TL'dir ve asgari vergi devreye girmez. Aynı kazanç yapısında 2026 kurallarıyla vergi 1.018.500 TL olurdu; fark 362.250 TL'dir. Fark, ticari mal satışı ve finansal gelirler üretim kazancına karıştırılmadan elde edilmiştir; bu kalemler üretim kazancı içinde gösterilseydi indirim fazla hesaplanmış olurdu.
Fason tarafında şirketin kontrol etmesi gereken nokta, kesim ve boyama dışındaki asıl imalatın kendi atölyesinde yapıldığının ve kazancın fiilî kapasitesiyle uyumlu olduğunun kayıtlarla gösterilebilmesidir. Fason maliyetinin toplam üretim maliyeti içindeki payının yıllar içinde artması, "imalatın çoğunun kendi imalatı olması" şartı açısından izlenmesi gereken bir göstergedir.
Aralık 2026 bitmeden imalatçılar hangi hazırlıkları yapmalı?
2027'nin ilk geçici vergi dönemi başlamadan önce sanayi sicil kaydı, hasılat-gider ayrımı, dağıtım anahtarı, fason belgeleri, ihracat ayrımı ve asgari vergi simülasyonu hazır olmalıdır. Aşağıdaki liste, 31 Aralık 2026'ya kadar tamamlanması gereken işleri öncelik sırasıyla verir:
- Sanayi sicil kaydını kontrol edin: Belge şirket adına mı, üretim konuları güncel mi, adres ve kapasite bilgileri doğru mu? Değişiklik varsa 6948 sayılı Kanun'un 4. maddesindeki bir aylık süre içinde bildirin.
- Zirai üretimde Bakanlık belgesini doğrulayın: Çiftçi kayıt, gıda işletmesi kayıt veya işletme onay belgesinin şirket adına olduğundan emin olun.
- Hesap planını ayırın: Satışları mamul ve ticari mal olarak, yurt içi ve yurt dışı olarak ayrı alt hesaplarda izleyin.
- Dağıtım anahtarını yazıya dökün: Ortak giderlerin hangi ölçüyle bölüneceğini bir iç yazıyla belirleyin ve 2027'nin ilk gününden uygulayın.
- Fason sözleşmelerini gözden geçirin: Ham maddenin sizin tarafınızdan temin edildiğini ve iş riskinin sizde olduğunu gösteren hükümleri ve belgeleri tamamlayın.
- İhracatı ayırın: Kendi ürettiğiniz malın ihracatı ile dışarıdan alıp ihraç ettiğiniz malı stok kartı düzeyinde ayırın.
- Asgari vergi simülasyonu yapın: Geçmiş yıl zararlarınızı, KKEG tutarınızı ve teşvik belgesi tarihinizi dikkate alarak 2027 tahmini ile hesap yapın.
- 2026 kapanışını ayrı tutun: 2026 kazancının %24 ile, 2027 kazancının %12,5 ile vergilendirileceğini dikkate alarak dönem ayrımı ilkesine uyun.
Yıl sonu işlemlerinin genel listesi için yıl sonu kapanış işlemleri yazısı, imalat sektörüne yönelik SGK prim desteklerinin 2026 sonundaki durumu için SGK işveren teşvikleri rehberi kullanılabilir. Muhasebe altyapısını bu ayrıma göre kurmak, mali müşavirlik ve muhasebe hizmetinin yıl başı işleri arasındadır.
Hesap planında hangi alt hesaplar açılmalı?
Tek Düzen Hesap Planı'nı kullanan şirketlerde ayrım en kolay alt hesaplarla kurulur. 600 Yurt İçi Satışlar ve 601 Yurt Dışı Satışlar hesaplarının altında "mamul" ve "ticari mal" ayrımı, 620 Satılan Mamuller Maliyeti ile 621 Satılan Ticari Mallar Maliyeti hesaplarının doğru kullanımı ve kur farkı hesaplarında tahsilat öncesi ile sonrası ayrımı, yıl sonunda üretim kazancının kayıtlardan doğrudan okunmasını sağlar.
Genel yönetim ve pazarlama giderleri gibi ortak giderler için ayrıca bir dağıtım tablosu tutulmalıdır. Bu tablo her geçici vergi döneminde güncellenirse, yıl sonunda geriye dönük düzeltme ihtiyacı azalır ve inceleme sırasında hesabın nasıl yapıldığı kolayca gösterilir.
2026 bilançosunda ertelenmiş vergi hangi oranla hesaplanmalı?
Ertelenmiş vergi hesaplayan şirketlerde 2026 bilançosunda hangi oranın kullanılacağı, geçici farkların hangi yılda ve hangi faaliyet içinde kapanacağına bağlıdır. Üretim kazancına isabet eden farklar için %12,5, diğerleri için %25 kullanılması bir yaklaşım olsa da bu konuda kesin bir resmî açıklama görülmemiştir. Karar, bağımsız denetçi ve mali müşavirle birlikte verilmeli ve finansal tablo dipnotlarında açıklanmalıdır.
Üretim kazancı ayrımı kimin işidir, nereden destek alabilirsiniz?
Üretim kazancı ayrımı, şirketin muhasebe kayıtlarını tutan mali müşavirle birlikte kurulması gereken bir hesap ve belge düzenidir; yıl sonunda tek seferde yapılan bir hesap değildir. Sanayi sicil kaydının güncelliği, fason ve ihracat ayrımı, dağıtım anahtarı ve asgari vergi simülasyonu birbirine bağlıdır ve her biri geçici vergi döneminden itibaren uygulanmalıdır.
Erciyes Mali Müşavirlik'te SMMM Burak Yıldız, Kayseri ve çevre illerdeki imalatçı şirketlerin 2027 geçişini bu adımlarla planlar. Şirketinizin rakamlarıyla %12,5 indiriminin ve asgari kurumlar vergisinin etkisini görmek, şahıs işletmesi olarak üretim yapıyorsanız şirketleşmenin sonucunu karşılaştırmak için vergi danışmanlığı kapsamında ön değerlendirme isteyebilirsiniz.
Görüşme planlamak için 0505 692 06 96 numarasından telefonla ya da WhatsApp üzerinden yazabilir, iletişim sayfasındaki formu doldurabilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
%12,5 kurumlar vergisi indirimi için ayrıca başvuru yapmak gerekir mi?
Kanun ve Tebliğ metninde indirim için ayrı bir başvuru veya onay şartı öngörülmemiştir; oran, şartları taşıyan kurumların geçici ve yıllık beyannamelerinde uygulanır. Şartların taşındığını gösteren sanayi sicil belgesi, hasılat-gider ayrımı ve dağıtım anahtarı ise olası bir incelemede ibraz edilmek üzere hazır tutulur.
Kurumlar vergisi oranı 2027'de bütün şirketler için düştü mü?
Hayır; KVK 32/1'deki genel kurumlar vergisi oranı %25 olarak korunmuştur. %12,5 oran yalnızca sanayi sicil belgeli ve fiilen üretim yapan kurumların münhasıran üretim kazancına ve zirai üretim kazancına uygulanır; ticari, finansal ve diğer kazançlar genel oranla vergilendirilir.
Yatırım teşvik belgesi olmayan imalatçı da %12,5'ten yararlanabilir mi?
Evet; %12,5 oran yatırım teşvik belgesine bağlı değildir, sanayi sicil belgesi ve fiilî üretim şartlarıyla uygulanır. Teşvik belgesi varsa belgedeki indirimli kurumlar vergisi, 12,5 puanlık indirimden sonra kalan orana ayrıca uygulanır.
Üretim kazancına uygulanan %12,5 oran kâr payı stopajını değiştirir mi?
Değiştirmez; kurumlar vergisi sonrası kâr gerçek kişi ortaklara dağıtıldığında Cumhurbaşkanı Kararı (sayı 9286) ile belirlenen %15 stopaj ayrıca uygulanır. İndirim yalnızca şirket düzeyindeki kurumlar vergisini azaltır; ortak düzeyindeki vergilendirme kâr dağıtım kararına göre ayrıca hesaplanır.
Fasoncu ham maddeyi kendisi alıyorsa işi yaptıran firma %12,5'ten yararlanabilir mi?
Tebliğ Seri No: 26, fason yaptırılan üretimin kazancının üretim kazancı sayılması için ham madde ve yardımcı maddelerin işi yaptıran mükellef tarafından temin edilmesini şart koşar. Ham madde fasoncu tarafından alınıyorsa bu şart sağlanmamış olur ve ilgili kazanç için indirimli oran uygulanamaz.
Üretim kazancı kayıtlarla ayrılamazsa vergi incelemesinde ne olur?
İndirimli oranın uygulandığı kazancın üretimden doğduğu kayıt ve belgelerle gösterilemezse, incelemede indirim kabul edilmeyebilir. Bu durumda aradaki vergi farkı, vergi ziyaı cezası ve gecikme faiziyle birlikte istenebilir; bu nedenle ayrım ilk geçici vergi döneminden itibaren düzenli tutulur.
2027'de yeni kurulan bir imalat şirketi %12,5'ten ilk yıldan yararlanabilir mi?
Sanayi sicil belgesine sahip olunması ve fiilen üretim yapılması şartıyla indirim kuruluş yılında da uygulanabilir. Belgenin yıl içinde alınması hâlinde kazancın nasıl ayrılacağına dair açık bir hüküm bulunmadığından ön kaydın üretimden önce yapılması ve belge sürecinin erken tamamlanması önem taşır; ilk defa faaliyete başlayan kurumlarda asgari kurumlar vergisi üç hesap dönemi boyunca uygulanmaz.
KV Genel Tebliği Seri No: 26 hangi tarihte ve hangi sayıyla yayımlandı?
Kurumlar Vergisi Genel Tebliği (Seri No: 26), 4 Temmuz 2026 tarihli ve 33300 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanmış ve yayımı tarihinde yürürlüğe girmiştir. Bazı kaynaklarda farklı tarih geçtiği görülür; resmî kayıt Resmî Gazete'deki tarih ve sayıdır.
Üretim kazancı ticari bilanço kârından büyükse indirim nasıl uygulanır?
Tebliğ'e göre üretim faaliyetinden elde edilen kazancın ticari bilanço kârından fazla olması hâlinde, safi kurum kazancını aşmamak kaydıyla üretim kazancının tamamına 12,5 puan indirim uygulanır. Bu durum genellikle diğer faaliyetlerin zararla kapandığı yıllarda ortaya çıkar.
Sanayi sicil kaydı için nereye ve ne zaman başvurulur?
Sanayi sicili Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından tutulur ve sanayi işletmelerinin üretime başlamadan önce ön kayıt yaptırması zorunludur. Faaliyete geçildikten sonra Bakanlık beyannamesi iki ay içinde elektronik ortamda gönderilir; kayıttaki bilgilerde değişiklik olursa bir ay içinde bildirim yapılır.
Kaynaklar ve Resmî Bağlantılar
- Resmî Gazete — 4.6.2026, sayı 33270 (7582 sayılı Kanun)
- Resmî Gazete — 4.7.2026, sayı 33300 (Kurumlar Vergisi Genel Tebliği Seri No: 26)
- 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu — mevzuat.gov.tr
- Resmî Gazete — 14.5.2022, sayı 31835 (Kurumlar Vergisi Genel Tebliği Seri No: 20)
- 6948 sayılı Sanayi Sicili Kanunu — mevzuat.gov.tr

Erciyes Mali Müşavirlik
Bu rehber, Kayseri merkezli Erciyes Mali Müşavirlik tarafından 2026 mevzuatına göre hazırlanmış ve 16 Ekim 2026 tarihinde güncellenmiştir. İçerik genel bilgilendirme amaçlıdır; işletmenize özel durumlar için bizimle görüşün.
Resmî kaynaklarla doğrulanmış içerik




